Xì Dách Ngày Tết: Mấy Điểm Thì Nên Rút Thêm Lá, Tính Bằng Xác Suất Đơn Giản

Xì Dách Ngày Tết

Tết về, nhà nào cũng có một góc phòng khách đông nhất. Bàn trà được dọn bớt bánh mứt, ai đó mang bộ bài ra, và ván xì dách đầu năm bắt đầu. Cả nhà ngồi quanh, trẻ con đứng sau lưng người lớn xem ké. Trò này dễ học, ván nhanh, nhưng có một câu hỏi lần nào cũng được đem ra cãi: đang chừng này điểm thì có nên rút thêm không?

Luật xì dách phổ biến, nói gọn

Mỗi người nhận hai lá, người làm cái nhận sau cùng. Mục tiêu là có tổng điểm càng gần 21 càng tốt mà không vượt quá. Lá từ 2 đến 10 tính đúng số, J, Q, K tính 10. Lá A linh hoạt hơn: theo luật phổ biến, khi cầm hai lá thì A có thể tính 10 hoặc 11, khi cầm từ ba lá trở lên thì A tính 1 hoặc 10, có nơi chỉ tính 1.

Một vài tên gọi quen thuộc:

  • Xì bàng: hai lá đầu đều là A.
  • Xì dách: hai lá đầu gồm một lá A và một lá mười điểm.
  • Ngũ linh: rút đủ năm lá mà tổng vẫn không quá 21.
  • Quắc: tổng vượt quá 21.
  • Non: dưới 16 điểm, ở nhiều nơi bắt buộc phải rút thêm.

Đó là luật phổ biến. Mỗi vùng, mỗi nhà có thể khác ở cách tính A, ngưỡng non, hay thứ tự mạnh yếu giữa các bộ. Trước khi chơi nên thống nhất với nhau một lần cho rõ.

Đếm nhanh: bao nhiêu lá làm mình quắc

Đây là phần thú vị. Bộ bài có 52 lá. Trong đó có 16 lá mang giá trị 10 điểm, gồm bốn lá 10 cùng mười hai lá J, Q, K. Bốn chất, mỗi chất một lá A, còn lại từ 2 đến 9 mỗi số bốn lá.

Để tính thô, ta coi bộ bài còn gần đủ, chưa trừ những lá đã lộ trên bàn. Khi rút lá thứ ba, A có thể tính 1 nên không bao giờ làm quắc. Vậy câu hỏi chỉ còn: với tổng điểm hiện tại, có bao nhiêu lá đủ lớn để đẩy mình qua 21?

  • Đang 11 điểm trở xuống: rút lá nào cũng không quắc.
  • Đang 12 điểm: chỉ 16 lá mười điểm làm quắc, khoảng 31%.
  • Đang 13 điểm: thêm bốn lá 9, thành 20 lá, khoảng 38%.
  • Đang 14 điểm: 24 lá, khoảng 46%.
  • Đang 15 điểm: 28 lá, khoảng 54%.
  • Đang 16 điểm: 32 lá, khoảng 62%.
  • Đang 17 điểm: 36 lá, khoảng 69%.
  • Đang 18 điểm: 40 lá, khoảng 77%.

Nhìn danh sách là hiểu vì sao người chơi lâu năm hay dừng ở 17, 18. Từ 15 điểm trở lên, khả năng quắc đã nhỉnh hơn khả năng an toàn.

Vậy khi nào nên rút thêm?

Không có công thức chắc thắng. Chỉ có vài điều nên cân nhắc.

Nếu đang non thì không cần nghĩ, luật bắt rút. Nếu đang 16, bạn ở thế khó nhất: dừng thì dễ thua người đủ tuổi cao hơn, rút thì gần hai phần ba khả năng quắc. Nhiều người chọn dừng ở 16 khi thấy người làm cái có vẻ dè dặt, và rút khi đã có vài người quanh bàn lật bài đẹp. Đó là cảm giác, không phải toán.

Nhìn bài đã lộ cũng giúp một chút. Nếu trên bàn đã có nhiều lá mười điểm bị lật ra, phần còn lại trong bộ ít lá lớn hơn, và rút thêm bớt rủi ro đi đôi chút. Ngược lại, nếu toàn lá nhỏ lộ ra, cẩn thận. Số lá mười điểm còn lại trong bộ lúc đó dày hơn.

Còn chuyện ngũ linh thì sao? Đang cầm bốn lá nhỏ, tổng khoảng 12 hay 13, nhiều người liều rút lá thứ năm vì ngũ linh thường được tính rất mạnh. Lúc này các con số trên vẫn đúng, chỉ khác là phần thưởng hấp dẫn hơn, nên ai cũng muốn thử.

Ngày nay các trò bài dân gian cũng có bản online, chơi được trên điện thoại. Sunwin cũng cung cấp các trò đánh bài đổi tiền, nhưng đó chỉ dành cho người từ 18+ và cần chơi có trách nhiệm.

Bàn chơi bài trong phòng khách: vài điều nhỏ

Vì xì dách thường diễn ra quanh bàn trà phòng khách, chọn bàn một chút cũng đỡ mỏi lưng. Bàn trà thấp kiểu Nhật hợp với ngồi bệt trên thảm, nhưng người lớn tuổi ngồi lâu dễ mỏi gối. Bàn cao vừa phải, mặt rộng, cạnh bo tròn sẽ tiện hơn cho cả nhà lẫn trẻ nhỏ chạy quanh. Mặt bàn gỗ bóng thì lá bài dễ trượt, trải thêm một tấm khăn vải mỏng là xong. Đèn nên chiếu từ trên xuống, đừng để chói vào mắt người ngồi đối diện.

Mấy gợi ý nhỏ về bố trí phòng khách có thể xem thêm ở trang chủ.

Chơi cho vui là chính

Xì dách ngày Tết hay nhất khi tiếng cười to hơn tiếng lá bài. Đặt luật rõ từ đầu, không ép ai chơi, và dừng khi cả nhà còn đang vui.

Còn câu hỏi rút hay không rút, giờ bạn đã có vài con số để cãi lại ông anh họ.